5 Ways To Get The Most Out Of Your Next Islamic Convention

Part of the American Muslim experience, in my opinion, is to attend an Islamic conference. From state-wide ones to national gatherings, these annual conventions are a great way to learn, engage, and to immerse yourself in the vibrant Muslim ummah.

The main hall for the MAS-ICNA Annual Convention
Dr Omar Suleiman speaking at MAS-ICNA 2021. He will speak at MAS-ICNA 2022 as well. Photo courtesy of MAS-ICNA Convention.

I remember the first time I attended an Islamic convention at the national level in the USA; about four years ago. It was in Houston, Texas and was attended by more than 20,000 people. It was exhilarating, inspiring and rejuvenating. Nothing quite like seeing American Muslims of diverse backgrounds gather with so much spirit and passion to learn, network, have (halal) fun and… shop!

Attendees shopping at the bazaar section of MAS-ICNA Convention 2021.
This year, 550 exhibitors will be present selling and promoting a vast range of products and services. Photo courtesy of MAS-ICNA Convention.

Since then, I’ve attended another convention and this December, I will be spending time learning from the various scholars at the MAS-ICNA Convention in Chicago, Illinois. The MAS-ICNA Convention will be held at the McCormick Convention Center with more than 25,000 attendees expected. 550 exhibitors will be on site, and many esteemed scholars such as Dr Omar Suleiman, Ustadha Zaynab Ansari, and Shaikh Abdullah Oduro. These are truly incredible names that most in the community recognise and respect.

Ah, the thought of spending three days soaked in knowledge and community. The intensity of the programmes and the massive crowd can get overwhelming for any convention-goer, but it should not deter anyone from registering and getting their tickets now.

Here’s five ways to help make the best of any nationwide Islamic conference.

1. Plan your schedule


There’ll be several talks and workshops happening simultaneously, and it can be difficult to choose. The best is to prioritize- study the program booklet that you will get and circle the sessions you want to attend. Don’t forget to make time for meals, and spend time at the bazaar to support Muslim businesses. I know that I will be making time, inshaAllah, to attend the American Muslims Got Talent segment and Quran competition!

2. Map it out


It’s best to spend some time understanding the layout of the place as the center is massive. It’s critical that you know where the food hall and bathrooms are. The MAS-ICNA convention has an app with the map and program booklet accessible so that it is easier for you to navigate.

If you are coming with family and friends, choose a spot that will be your meeting point in case you get separated and do not have your mobile phone with you. For your little ones, attach your phone number or business card to your child’s lanyard in case of any emergency.

3. Snack Attack

While there is a food hall and access to food is abundant, lines may get long or you may require some snacks in between sessions to fuel up. Simple snacks like nuts and dried fruits can also be purchased from some bazaar vendors.

4. Pack light, dress comfortably

Wudu socks, clothing with pockets and walking shoes are my travel staples. My Muslim Pro app comes in very handy to check accurate prayer times and verify the Qibla when I travel. No need to bring a compass and prayer time print-outs since it’s all in the Muslim Pro app along with supplications to refer to, a digital tasbih counter, digital Quran to keep up with my recitations and Qalbox – the new streaming service that has Dua videos as well as Muslim-centric entertainment.

5. Be present

Even when you’ve narrowed down the sessions that you want to attend, it can still get overwhelming as there’s only so much you can take in. If you have kids, they may want to spend more time at the kids Funville instead of the Kids’ program and that’s OK. This is a wonderful opportunity for you to create memories with your family and immerse in the energy of the American Muslim ummah so just be present and have fun!

Muslim Pro and Qalbox.

As you plan your travels, the Muslim Pro app will be a handy companion to help alert you of prayer times and find the Qibla. While waiting in line or for your flight, listen to the Quran recitations on the app or even watch Dua videos on Qalbox. Qalbox is the newest streaming service hosting diverse international content for Muslims, available to premium members of the Muslim Pro app.

Muslim Pro and Qalbox are proud to be Silver Sponsors of the MAS-ICNA Convention 2022, from 26th – 28th December 2022 at McCormick Place, Chicago. Get your tickets now and see you there, inshaAllah!

Written by: Suryani Omar

Les jeunes compagnons dévoués du prophète

Tout au long de sa noble vie, le prophète Muhammad ﷺ avait une place très spéciale pour les jeunes dans son cœur. Des enfants de sa famille aux jeunes de la communauté, tous ont pu faire l’expérience de la chaleur de sa présence et de son amour.

Le Prophète Muhammad ﷺ connaissait très bien la grandeur et le potentiel de la jeunesse et a responsabilisé les jeunes hommes et femmes de son époque. Avec amour et empathie, le Prophète ﷺ nourrissait les jeunes ; il les instruisait, les conseillait, les responsabilisait et les développait émotionnellement et spirituellement. Apprenons à mieux connaître certains des jeunes sahaba formés par le Prophète ﷺ !

Ja’fâr ibn Abi Talib

Le cousin du prophète a, fils de son oncle Abu Talib et grand frère de Ali ibn Abi Talib. Il se converti à l’islam peu de temps après son frère Ali.

Il fut à la tête du groupe partit s’installer en Abyssine lors de la première émigration. Il plaida la cause des musulmans devant le Négus, souverain d’Abyssinie, lorsque les qouraychites y envoyèrent ‘Amr Ibn-l- ‘As, avant qu’il n’adhère à l’islam, pour persuader le Négus de renvoyer les musulmans.

Il retourna auprès du prophète a en l’an 7 de l’hégire, après la bataille de Khaybar. A sa vue, le messager d’Allah a dit qu’il ne savait pas ce qui lui procurait le plus de joie entrer la conquête de Khaybar et le retour de son cousin Ja’far. 

Dans un hadith Hassan rapporté par l’imam Ahmad, le messager d’Allah a dit un jour à Ja’far : « Toi Ô Ja’far, tu es celui qui me ressemble le plus physiquement et dans mon comportement »

[Rapporté par l’Imam Bukhari 

Ja’far est mort martyr à la bataille de Mu’tah en l’an 8 de l’hégire. Il est rapporté cette parole de notre mère ‘Aicha: « Lorsque la nouvelle de la mort de Ja’far nous est parvenue, nous avons vu la tristesse sur le visage du prophète a »

[Rapporté par l’Imam Bukhari 

Usâma Ibn Zayd

Fils de Zayd ibn Haritha 1 celui qui fut le fils adoptif du prophète avant que l’adoption plénière soi interdite. Ussâma est né dans l’islam et fut surnommé « le bien aimé du messager d’Allah a ». 

Le prophète le mit à la tête de l’armée pour le Châm, alors qu’il n’avait que 18 ans. Lors de la conquête de la Mecque c’est lui qui devançait le prophète a lors de son entrée à la Mecque. 

‘Umar ibn al khattab 1 lors de son califat l’a également placé à la tête d’une armée de 5000 soldats. Il mourut à Médine en l’an 15 de l’hégire 1.

Les jeunes compagnons le prophète Muhammad ﷺ a laissé derrière lui un héritage extraordinaire qui continue d’inspirer les jeunes jusqu’à ce jour. (Unsplash/Masjid Pogung Dalangan)

Mus’âb bn ‘Umayr

L’un des premiers convertis à l’islam. Il était issu d’une famille riche, un jeune populaire à la Mecque, toujours le mieux vêtu, toutes les jeunes filles en âge de se marier espéraient être son épouse. 

Mais lorsqu’il entendu l’appel à l’islam du messager d’Allah a, il fut convaincu et embrassa la nouvelle foi de tout son être. Cela, bien que son clan et sa mère firent tout pour l’en empêcher, jusqu’à le retenir prisonnier. Il fait partie de la première émigration en Abyssinie. 

Il participa aux batailles de Badr et de Uhud. C’est lors de cette dernière bataille qu’il tomba martyr. Il laissa tellement peu de biens matériels qu’il n’y avait pas de quoi faire un linceul pour envelopper son corps. 

Le messager d’Allah a ordonna que l’on couvre sa tête de tissus et ses pieds de feuilles d’arbre. Lui qui était l’un des plus riches de la Mecque sacrifia tout pour l’islam et Allah l’honora par le martyr 1.

Asma bint Abi Bakr: La fille du meilleur des compagnons Abu Bakr, et grande sœur de notre mère ‘Âicha. Elle joua un rôle important lors de l’émigration du prophète a, à Médine. Elle était en charge d’apporter de la nourriture durant les trois jours où le messager d’Allah a et son père Abu Bakr 1 étaient cachés dans la grotte de Thawr.

Elle était l’épouse de Az Zubayr ibn al ‘awwâm, l’un des dix compagnons promis au paradis. Cette union engendra deux grands personnages parmi les pieux prédécesseurs : Abdullah ibn Az Zubayr et ‘Urwat ibn Az Zubayr. Elle mourut en 73 de l’hégire à l’âge de 100 ans 4.

Le prophète Muhammad ﷺ a laissé derrière lui un héritage extraordinaire qui continue d’inspirer les jeunes jusqu’à ce jour.

Vincent Souleymane

Vincent Souleymane, imam français et référent en chari’a chez Muslim Pro, a consacré son temps à étudier et à enrichir autrui de la connaissance des sciences islamiques depuis sa conversion à cette religion en 1999. Lors de ses études à l’institut Oussoul Eddine à Saint-Denis, il a pris conscience de l’importance de la dévotion pour Allah et a décidé de poursuivre ses études réligieuses au daroul ouloum achrafiya de l’île de la réunion et à l’IESH de Château Chinon. Depuis, Vincent Souleymane se dévoue au Tout Miséricordieux en enseignant l’Islam à l’institut Oussoul Eddine, ainsi qu’en étant imam à la Mosquée de Fontenay sous Bois.

Mencontohi Layanan Nabi terhadap Orang Tua

Usia adalah suatu tempoh masa perjalanan seseorang di dalam hidupnya. Semakin berusia semakin banyak pengalaman yang ditimba. Semakin bertambah juga akalnya. Dalam masa yang sama tenaga juga berubah daripada lemah kepada kuat dan lemah semula.

Oleh kerana terdapat kepelbagaian usia manusia pada satu-satu masa, di situ juga kita harus mengetahui bagaimana Islam memelihara kesemua mereka supaya dilayan sesuai dengan usia. Kali ini kita menyentuh tentang hubungan terhadap yang lebih tua sesuai cara Rasulullah ﷺ.

Rasulullah ﷺ menghargai semua jenis usia dan jantina manusia; yang muda dan tua, lelaki dan wanita. Antara yang diajarkan oleh Baginda ialah menghormati yang lebih tua. Kita harus sedar bahawa generasi muda muncul adalah kerana adanya generasi yang tua. Generasi muda ini juga akan berganti menjadi tua dan diganti dengan generasi yang lebih muda lagi di kemudian hari. Atas dasar kedudukan mereka yang lebih tua, Islam mengajarkan kita supaya menghormati mereka. Rasulullah ﷺ bersabda:

“إن من إجلال الله إكرام ذي الشيبة المسلم…”

“Sesungguhnya di antara bentuk mengagungkan Allah adalah memuliakan orang yang berusia dalam kalangan muslim.” 

[Riwayat Abu Dawud]

Di dalam hadis ini, Rasulullah ﷺ memberikan kita panduan supaya menghormati orang berusia iaitu orang tua. Bahkan di dalam perbualan ataupun memberi sesuatu, dimulakan dengan yang lebih tua sebelum yang muda. Ia sebagai menghormati yang lebih tua, sekalipun mungkin yang muda lebih bijak.

Islam mengajarkan kita supaya menghormati mereka yang lebih tua. (Pexels/Ahmed Jahanzai)

Imam Al-Bukhari memberi nama satu bab di dalam kitab hadisnya dengan nama; “Bab memuliakan orang yang berusia dan dimulakan yang lebih tua untuk bercakap dan menyoal.” Ini menunjukkan kefahaman beliau terhadap hadis Rasulullah ﷺ dan bagaimana interaksi yang sepatutnya bersama orang yang lebih tua. 

Pada suatu hari beberapa sahabat Nabi datang untuk bertanya tentang permasalahan mereka, lalu orang yang paling muda di kalangan mereka yang memulakan dialog dengan Baginda, lalu kata Baginda: “Mulakan dengan yang lebih tua.” 

Ketika bersama Rasulullah ﷺ dan sahabat Baginda yang lebih tua, Abdullah Bin Umar mendahulukan orang yang lebih tua bercakap. Pernah suatu ketika Rasulullah ﷺ memberikan teka teki kepada yang hadir di situ tentang suatu pokok yang diumpamakan dengan seorang muslim. Beliau mengetahui jawapannya tetapi berdiam diri kerana memberikan laluan kepada orang yang lebih tua menjawab. 

Demikian juga apabila memberikan sesuatu, Rasulullah ﷺ mendahulukan pemberian kepada yang lebih tua. Rasulullah ﷺ bersabda: “Suatu hari aku bermimpi sedang menggunakan siwak (sugi) lalu datang dua orang lelaki kepadaku, salah seorang mereka lebih tua daripada yang lain. Aku mahu berikan kepada yang lebih muda lalu dikatakan kepadaku: mulakanlah dengan yang lebih tua. Lalu aku berikan kepada yang lebih tua tersebut.” 

[Riwayat Bukhari]

Namun jika seorang yang muda berada di sebelah kanan, manakala yang lebih tua berada di sebelah kiri, seeloknya dimulakan dengan kanan. Ini jelas di dalam riwayat hidup Baginda yang suka memulakan sesuatu dengan yang kanan.

Pernah suatu hari Rasulullah duduk bersama sahabat Baginda, di sebelah kanan seorang anak yang muda, di sebelah kiri pula sahabat yang dewasa lalu Baginda diberikan minuman. 

Selesai minum Baginda bertanyakan kepada yang duduk di sebelah kanan untuk meminta izin memberikan baki minuman kepada yang lebih tua dahulu. Tanya Baginda, “Adakah engkau izinkan aku memberikan mereka dahulu?” 

Dalam kisah ini mereka yang lebih tua berada di sebelah kiri. Oleh kerana ingin memberikan penghormatan kepada yang lebih tua, dan dalam masa yang sama memberikan hak kepada yang berada di kanan, Baginda meminta izin kepada anak muda di sebelah kanan untuk memberikan kepada yang lebih tua dahulu. Namun oleh kerana beliau tidak memberikan keizinan, lalu Baginda memberikan kepadanya dahulu. 

(Pexels/Mohammad Ramezani)

Terdapat juga hadis lain yang memberikan penekanan terhadap menghormati orang tua seperti dalam hadis Baginda: “Bukanlah daripada golongan kami orang yang tidak mengasihi yang muda dan menghormati yang tua.”

[Riwayat Tirmidzi]

Rasulullah ﷺ ketika fath Makkah didatangi oleh Abu Bakar yang membawa bapanya untuk memeluk Islam.

Lalu Baginda katakan kepadanya, “Kenapalah engkau tidak biarkan saja orang tuamu di rumah, biar aku yang datang ke rumahnya.” Jika dilihat dari sudut kemuliaan, Bagindalah yang lebih mulia tetapi tetap memuliakan orang tua dengan menawarkan dirinya yang datang ke rumah beliau. 

Rasulullah ﷺ juga menitikberatkan tentang kelemahan seorang yang sudah tua. Ketika usia sudah menjejak usia tua, badan selalunya menjadi lemah. Maka ketika seorang sahabat Baginda yang masih muda memanjangkan solatnya, Baginda menegurnya dengan sabdanya, “Sesungguhnya di antara kamu ada yang buat orang lari menjauhi. Apabila kamu solat bersama orang lain (berjemaah) ringkaskanlah. Sesungguhnya di kalangan mereka (makmum) ada orang sakit, orang tua, dan yang ada urusan.” 

Hadis ini muncul kerana aduan yang dilakukan oleh seorang sahabat Baginda yang mengadu imam mereka membaca ayat yang panjang lalu solat menjadi lama. Tidak pula Baginda menegur mereka seperti, “Iman kamu ni lemah. Takkan lah solat sekejap pun letih” ataupun seumpamanya. Bahkan imam yang ditegur agar meraikan makmum yang ada.

Demikianlah kita lihat bahawa orang yang lebih tua mempunyai kedudukan yang mulia di sisi agama dan ditunjukkan sendiri oleh Rasulullah bagaimana berinteraksi dengan mereka. Beginilah juga seharusnya kita meletakkan orang yang lebih dewasa di kalangan kita. 

Abdul Rahman Rahuni

Ustaz Abdul Rahman Rahuni. Penulis merupakan graduan Universiti Islam Madinah menuntut dalam bidang Syariah Islamiah. Kini beliau merupakan tenaga pengajar di Sekolah Menengah Ugama Islamiah, Tawau Sabah.

Ajaran Nabi: Seni Menghormati Orang Lain

Sudah sangat masyhur di telinga kita semua bahwa Rasulullah ﷺ memiliki budi pekerti yang sangat luhur dan patut kita teladani. Hal ini juga termaktub dalam surah Al-Qalam ayat 4:

 وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ٤ 

Sesungguhnya engkau (Muhammad) benar-benar berbudi pekerti yang agung. 

[Al-Qalam 68:4]

Dan digambarkan pula sifat Rasulullah ﷺ dalam surah At-Taubah ayat 128.

لَقَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولٞ مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ عَزِيزٌ عَلَيۡهِ مَا عَنِتُّمۡ حَرِيصٌ عَلَيۡكُم بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ ١٢٨ 

Sungguh, benar-benar telah datang kepadamu seorang rasul dari kaummu sendiri. Berat terasa olehnya penderitaan yang kamu alami, sangat menginginkan (keimanan dan keselamatan) bagimu, dan (bersikap) penyantun dan penyayang terhadap orang-orang mukmin.

[Al-Taubah 9: 128]

Begitu pula halnya saat Sayyidah Aisyah RA ditanya mengenai akhlak Rasulullah ﷺ, beliau menjawab: 

كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ )رواه أحمد(

“Akhlak Rasulullah adalah Al Quran.” 

[Diriwayatkan oleh HR. Ahmad]

Ini berarti  kehidupan Rasulullah ﷺ merupakan manifestasi nyata Al-Qur’an atau bisa dianggap sebagai ‘Qur’an berjalan’.

Oleh karena itu, kita sebagai umatnya sudah seharusnya bisa meneladani akhlak Rasulullah ﷺ dalam kehidupan sehari-hari, baik akhlak terhadap sang Khalik maupun terhadap sesama manusia.  

Menghormati Sesama Muslim

Sesama muslim adalah saudara dan harus saling menghormati satu sama lainnya (Unsplash/Ibrahim Abdullah)

Sebagaimana kita ketahui bahwa sesama muslim adalah bersaudara, seperti yang disebutkan dalam surah Al-Hujurat ayat 10:

إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِخۡوَةٞ فَأَصۡلِحُواْ بَيۡنَ أَخَوَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ١٠ 

Sesungguhnya orang-orang mukmin itu bersaudara, karena itu damaikanlah kedua saudaramu (yang bertikai) dan bertakwalah kepada Allah agar kamu dirahmati.

[Al-Hujurat 49:10]

Inilah mengapa sudah menjadi kewajiban kita semua untuk saling menyayangi, menghormati, menghargai dan menolong sesama muslim. Tentunya agar tercipta kedamaian di antara kita semua. Jangan lupakan juga bahwa salah satu ciri muslim sejati adalah ketika orang lain merasa aman dan nyaman bersamanya. Sebagaimana disebutkan dalam sebuah hadis:

عن عبدالله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: ((المُسلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُوْنَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَاْلمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللهُ عَنْهُ))؛ متّفق عليه.

“Seorang muslim adalah orang yang kaum Muslimin selamat dari lisan dan tangannya, dan seorang Muhajir adalah orang yang meninggalkan apa yang dilarang oleh Allah.”  

[Diriwayatkan oleh HR. Bukhari dan Muslim]

Menghormati Orang Tua

Kita semua sepakat bahwa seorang anak kecil tidaklah berdaya tanpa diasuh dan dibesarkan oleh orang dewasa. Orang tua kitalah yang merawat, membesarkan, dan mendidik buah hatinya hingga dewasa dan menjadi seseorang yang berakhlak baik. 

۞وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣ وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤ 

23. Tuhanmu telah memerintahkan agar kamu jangan menyembah selain Dia dan hendaklah berbuat baik kepada ibu bapak. Jika salah seorang di antara keduanya atau kedua-duanya sampai berusia lanjut dalam pemeliharaanmu, maka sekali-kali janganlah engkau mengatakan kepada keduanya perkataan “ah” dan janganlah engkau membentak keduanya, serta ucapkanlah kepada keduanya perkataan yang baik.

24. Rendahkanlah dirimu terhadap keduanya dengan penuh kasih sayang dan ucapkanlah, “Wahai Tuhanku, sayangilah keduanya sebagaimana mereka berdua (menyayangiku ketika) mendidik aku pada waktu kecil.”

[Al-Isra 17:23-24]

Keridhaan Allah sangat tergantung pada keridhaan orang tua. (Unsplash/Reinder Knudsen)

وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ١٤ وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِي ٱلدُّنۡيَا مَعۡرُوفٗاۖ وَٱتَّبِعۡ سَبِيلَ مَنۡ أَنَابَ إِلَيَّۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٥ 

14. Kami mewasiatkan kepada manusia (agar berbuat baik) kepada kedua orang tuanya. Ibunya telah mengandungnya dalam keadaan lemah yang bertambah-tambah dan menyapihnya dalam dua tahun.598) (Wasiat Kami,) “Bersyukurlah kepada-Ku dan kepada kedua orang tuamu.” Hanya kepada-Ku (kamu) kembali.

15. Jika keduanya memaksamu untuk mempersekutukan-Ku dengan sesuatu yang engkau tidak punya ilmu tentang itu, janganlah patuhi keduanya, (tetapi) pergaulilah keduanya di dunia dengan baik dan ikutilah jalan orang yang kembali kepada-Ku. Kemudian, hanya kepada-Ku kamu kembali, lalu Aku beritahukan kepadamu apa yang biasa kamu kerjakan.

[Luqman 31:14-15]

Dan keridhaan Allah sangat tergantung pada keridhaan orang tua. Rasulullah ﷺ bersabda: 

رِضَا اللَّهِ فِـيْ رِضَا الْوَالِدَيْـنِ، و سُخْطُ اللَّهِ فِـيْ سُخْطِ الْوَالِدَيْنِ  

“Keridhaan Allah ada pada keridhaan kedua orang tua dan kemurkaan-Nya ada pada kemurkaan kedua orang tua.” 

[Diriwayatkan oleh HR. Tirmidzi]

Menghormati Wanita

Rasulullah ﷺ memerintahkan kepada kita semua agar selalu berbuat baik, bersikap lembut, dan menjaga wanita. Sebagaimana disebutkan dalam beberapa hadis di bawah ini. Rasulullah ﷺ bersabda,

اِسْتَوْصُوْا بِالنِّسَاءِ فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ وَإِنَّ أَعْوَجَ شَيْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلاَهُ، فَإِنْ ذَهَبْتَ تُقِيْمُهُ كَسَرْتَهُ وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ فَاسْتَوْصُوْا بِالنِّسَاءِ

“Berwasiatlah untuk para wanita karena sesungguhnya wanita itu diciptakan dari tulang rusuk dan yang paling bengkok dari bagian tulang rusuk adalah bagian atasnya. Jika engkau ingin meluruskan tulang rusuk tersebut maka engkau akan mematahkannya, dan jika engkau membiarkannya maka ia akan tetap bengkok, maka berwasiatlah untuk para wanita.” 

[Diriwayatkan oleh  HR. Al-Bukhari III/1212 no 3153 dan V/1987 no 4890 dari hadis Abu Hurairah] 

Rasulullah ﷺ memerintahkan kepada kita semua agar selalu berbuat baik, bersikap lembut, dan menjaga wanita. (Unsplash/Hasan Almasi)

Rasulullah ﷺ  juga bersabda –tatkala haji wada’ mengingatkan para sahabatnya:

فَاتَّقُوْا اللهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوْهُنَّ بِأَمَانِ اللهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوْجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللهِ

“Bertakwalah kepada Allah pada (penunaian hak-hak) para wanita, karena kalian sesungguhnya telah mengambil mereka dengan amanah Allah dan kalian menghalalkan kemaluan mereka dengan kalimat Allah.” 

[Diriwayatkan oleh HR. Muslim II/889 no 1218]

Menghormati Non-Muslim

Berbuat baik dalam ajaran Islam merupakan tuntutan dan prinsip dalam berinteraksi dengan sesama –kepada non-Muslim sekalipun. Oleh karena itu seorang Muslim dituntut untuk saling menghormati, saling berbagi dan menjaga hubungan baik, terlebih jika mereka bertetangga.

Ada sebuah kisah yang sangat populer tentang pengemis yahudi buta yang masuk Islam karena sikap luhur Rasulullah ﷺ.

Alkisah, hiduplah seorang pengemis Yahudi buta di sudut pasar Madinah Al-Munawarah. Hari demi hari dia selalu mengatakan hal buruk tentang Rasulullah ﷺ. “Wahai saudaraku, jangan kau dekati Muhammad. Dia itu gila, dia itu pembohong, dia itu tukang sihir! Jika kalian mendekatinya, kalian akan dipengaruhi olehnya,” kata pengemis itu.

Padahal, setiap pagi Rasulullah ﷺ mendatanginya dengan membawa makanan. Tanpa sepatah apa pun Rasulullah ﷺ menyuapinya sembari mendengarkan pengemis itu berpesan untuk menjauhi orang yang bernama Muhammad. Rasulullah ﷺ terus melakukannya hingga beliau wafat. Sepeninggalan Rasulullah ﷺ, tidak ada lagi yang memberikan makanan ke pengemis Yahudi buta tersebut. 

Suatu ketika sahabat Rasulullah ﷺ Abu Bakar berkunjung ke rumah anaknya, Aisyah, dan bertanya apakah ada sunah dari Rasulullah yang belum beliau lakukan. 

“Setiap pagi Rasulullah ﷺ selalu pergi ke ujung pasar dengan membawakan makanan untuk seorang pengemis Yahudi buta yang berada di sana,” jelas Aisyah. 

Keesokan harinya Abu Bakar pergi ke pasar dengan membawa makanan untuk diberikannya kepada pengemis Yahudi buta. Ketika Abu Bakar mulai menyuapinya, si pengemis marah sambil bertanya siapa dirinya. Walaupun Abu Bakar mengaku sebagai orang yang biasa menyuapinya namun si pengemis tidak percaya.

“Bukan! Engkau bukan orang yang biasa mendatangiku. Jika benar kamu yang biasa menyuapiku, tidak akan susah aku mengunyah makanan ini. Orang yang biasa mendatangiku itu selalu menghaluskan makanan terlebih dahulu. Barulah kemudian dia menyuapiku dengan makanan itu,” ujar si pengemis.

Abu Bakar tidak dapat menahan air matanya. Sambil menangis dia berkata kepada pengemis itu, “Aku memang bukan orang yang biasa datang kepadamu. Aku adalah salah seorang dari sahabatnya, orang yang mulia itu telah tiada. Dia adalah Muhammad Rasulullah ﷺ.”

Setelah pengemis itu mendengar cerita Abu Bakar, dia pun menangis dan kemudian berkata, “Benarkah demikian? Selama ini aku selalu menghinanya, memfitnahnya, dia tidak pernah memarahiku sedikit pun. Dia mendatangiku dengan membawa makanan setiap pagi, dia begitu mulia.” Pengemis Yahudi buta tersebut akhirnya bersyahadat di hadapan Abu Bakar.

لَّا يَنۡهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَلَمۡ يُخۡرِجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ أَن تَبَرُّوهُمۡ وَتُقۡسِطُوٓاْ إِلَيۡهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ٨ إِنَّمَا يَنۡهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَٰتَلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَأَخۡرَجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ وَظَٰهَرُواْ عَلَىٰٓ إِخۡرَاجِكُمۡ أَن تَوَلَّوۡهُمۡۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٩ 

Allah tidak melarang kamu berbuat baik dan berlaku adil terhadap orang-orang yang tidak memerangimu dalam urusan agama dan tidak mengusir kamu dari kampung halamanmu. Sesungguhnya Allah mencintai orang-orang yang berlaku adil. Sesungguhnya Allah hanya melarangmu (berteman akrab) dengan orang-orang yang memerangimu dalam urusan agama, mengusirmu dari kampung halamanmu, dan membantu (orang lain) dalam mengusirmu. Siapa yang menjadikan mereka sebagai teman akrab, mereka itulah orang-orang yang zalim.

[Al-Mumtahanah 60:8-9]

Dalam riwayatnya lagi, Al-Bukhari juga mengisahkan bahwa Umar bin Al-Khathab pernah mengirimkan sepotong pakaian kepada saudaranya di Mekah sebelum saudaranya memeluk Islam. 

Dari ayat dan hadis di atas, dapat kita simpulkan bahwa seorang Muslim harus menjaga hubungan baik dengan non-muslim. Seorang Muslim tidak diperbolehkan untuk saling menyalahkan apalagi bertindak diskriminatif yang menyebabkan non-Muslim menjadi antipati pada Islam. 

Semoga sikap menghormati sesama yang sudah dicontohkan oleh Rasulullah ﷺ dapat kita teladani dalam kehidupan sehari-hari.

La Valeur de la Femme dans l’Islam

L’homme et la femme sont les deux composants de l’humanité. Les deux ont le même objectif de vie : satisfaire Allah, l’adorer, lui obéir pour se rapprocher de Lui et être parmi les gagnants au jour du jugement.

Les deux sont responsables de leurs actes et seront jugés sur cela :

فَٱسۡتَجَابَ لَهُمۡ رَبُّهُمۡ أَنِّي لَآ أُضِيعُ عَمَلَ عَٰمِلٖ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰۖ بَعۡضُكُم مِّنۢ بَعۡضٖۖ

Leur Seigneur leur répondit : « Je ne laisse se perdre [la récompense] des œuvres d’aucun de vous, homme ou femme, car vous êtes les uns des autres.

[Ali ‘Imran 3:195]

وَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ وَلَا يُظۡلَمُونَ نَقِيرٗا ١٢٤

Quiconque, homme ou femme, accomplit des œuvres pieuses, tout en étant croyant, entrera au Paradis, et ils ne seront pas lésés, fut-ce du creux d’un noyau de datte.

[An-Nisa 4:124]

(Photo: Pexels/PNW Production)

La femme en tant qu’être humain

Dans beaucoup d’autres versets Allah réaffirme l’égalité des hommes et des femmes devant Son jugement en précisant que ce qui est dit est valable pour les hommes et les femmes.

Un jour, on a posé une question au prophète, paix et bénédictions d’Allah sur lui, au sujet d’une situation intime que rencontrent les hommes. Oum Salama, qu’Allah l’agrée, lui demanda ce qu’il en était pour la femme, alors le messager d’Allah a répondu : 

Les femmes ne sont que les sœurs germaines des hommes.

[Rapporté par Abu Dawud]

De ce hadith, les savants ont déduit que toutes les prescriptions sont valables pour les hommes et les femmes même si Allah ou Son messager, utilisent le masculin dans leur propos. A condition qu’il ne s’agisse pas d’une question propre aux femmes ou aux hommes.

Les femmes sont donc sur terre pour adorer leur Seigneur, faire le bien pour obtenir sa satisfaction, tout comme les hommes.

La femme en tant que femme

Cela veut-il dire que les hommes et les femmes sont absolument identiques et ont les mêmes prédispositions ? Non. Allah, exalté soit-il, répond clairement à cette question en disant :

وَلَيۡسَ ٱلذَّكَرُ كَٱلۡأُنثَىٰۖ

L’homme n’est pas comme la femme.

[Ali ‘Imran 3:36)

L’islam respecte et met en valeur la féminité de la femme. Cette dernière a ses particularités tout comme l’homme a les siennes et cela n’est en aucun cas un rabaissement, ni pour l’un ni pour l’autre.

C’est ainsi, c’est une sunnah d’Allah qui se retrouve partout , dans le monde des plantes, des animaux et des êtres humains

وَمِن كُلِّ شَيۡءٍ خَلَقۡنَا زَوۡجَيۡنِ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ٤٩

De toute chose Nous avons créé un couple5, afin que vous vous rappeliez.

[Az Zariyat 51:49]

L’homme et la femme sont les deux composants de l’humanité. (Photo: Pexels/Ryutaro Sukata)

Le mâle et le femelle sont deux entités qui se complète parfaitement, à tout point de vue, et dont l’union forme un tout et engendre un fruit.

Dans la logique de l’islam, l’homme et la femme ne sont absolument pas en concurrence, ou dans une compétition. Une concurrence qui amènerait a nié la féminité des femmes et la virilité des hommes.

S’ils avaient été créés identiques, ils ne seraient pas complémentaires ! il faut au contraire entretenir et cultiver leurs spécificités respectives pour que la complémentarité et l’harmonie soit la plus complète.

C’est pourquoi le messager teint des propos durs envers l’homme qui imite la femme et femme imite l’homme.

D’après Ibn ‘Abbâs, qu’Allah l’agrée lui et son père, le prophète, paix et bénédictions d’Allah sur lui a dit : « Allah maudit les femmes qui imitent les hommes et les hommes qui imitent les femmes » 

[Rapporté par Ibn Majah]

D’après ‘Abdullah ibn ‘Umar ibn Al Khattâb, qu’Allah l’agrée lui et son père, le messager d’Allah, paix et bénédictions sur lui, a dit : « Trois profils, Allah ne les regardera pas au jour du jugement : Cellui qui désobéit à ses parents, la femme qui se comporte comme un homme, et l’homme qui n’éprouve pas de jalousie pour sa femme »

L’islam honore la femme en préservant sa nature féminine. Parmi ses traits de caractères il y a l’embellissement. S’il est demandé aux hommes et aux femmes d’avoir une apparence soignée, la femme à plus de liberté pour s’embellir. Elle peut porter des vêtements en soie et des bijoux en or, ce qui est interdit aux hommes, par exemple. 

Il y a également la tendresse, la douceur qui sont des caractéristiques féminines adaptées à son rôle de mère et d’épouse, mais beaucoup moins à ce que nécessite le fait d’aller chercher la subsistance à l’extérieure. Le monde du travail demande de s’endurcir, c’est pourquoi la femme n’est jamais contrainte de travailler pour avoir sa subsistance. C’est de la responsabilité de son mari ou de son père si elle n’est pas mariée. 

De par sa beauté, sa relative faiblesse physique par rapport à l’homme et l’attirance naturelle entre hommes et femmes, elle peut facilement devenir la proie d’hommes mal intentionnés et être réduite à un objet de désir.

Pour éviter cela et afin qu’elle soit respectée sans avoir à nier sa féminité, l’islam instaure une « ambiance de pudeur » dans les relations hommes femmes.

Il est demandé de baisser le regard :

قُل لِّلۡمُؤۡمِنِينَ يَغُضُّواْ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِمۡ وَيَحۡفَظُواْ فُرُوجَهُمۡۚ

Dis aux croyants de baisser une partie de leur regard et de préserver leurs parties intimes.

[An Nour 24:30]

Une partie de leur regard signifie qu’il ne s’agit pas de vivre le regard vers le sol, mais lorsqu’un homme voit une femme et qu’il se sent attiré alors il doit baisser le regard.

Le même ordre est donné aux femmes.

وَقُل لِّلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَغۡضُضۡنَ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِنَّ وَيَحۡفَظۡنَ فُرُوجَهُنَّ

31 Dis également aux croyantes de baisser une partie de leur regard et de se préserver [de tout rapport charnel illicite]

La pudeur est demandée aussi dans la tenue vestimentaire, lorsqu’elle est en présence d’hommes avec qui elle pourrait potentiellement se marier, la femme ne doit laisser apparaitre de son corps que le visage et les mains.

وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنۡهَاۖ وَلۡيَضۡرِبۡنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّۖ

et de ne laisser paraître de leurs atours que ce qui en paraît. Qu’elles rabattent leurs voiles sur leur poitrine.

Il est rapporté par ‘Â’icha, qu’Allah l’agrée, qu’un jour Asma la fille d’Abu Bakr, qu’Allah les agrée, est entré en présence du prophète, paix et bénédiction d’Allah sur lui, vêtue de vêtements fin, alors le messager d’Allah détourna le regard et lui dit : « Ô Asmâ, lorsqu’elle atteint l’âge de la puberté, il ne convient pas pour la femme que l’on puisse voir autre chose que cela et cela » en montrant son visage et ses mains » 

[Rapporté par Abu Dawûd]

(Photo: Pexels/Mikhail Nilov)

C’est pourquoi le hijab est obligatoire pour la femme pubère. De même, les vêtements ne doivent être ni moulants ni transparents.

Cette pudeur dans l’habillement et le comportement contribue à ce qu’elle ne soit pas importunée mais également à ce qu’elle ne soit pas réduite à un objet de désir. En effet, en ne laissant pas apparaitre ses atouts physiques, la femme met en évidence ses autres qualités que sont l’intelligence, la sensibilité etc.

Cacher sa beauté extérieure pour faire apparaitre sa beauté intérieure, cacher son corps pour faire apparaitre sa personnalité.

Or, dans la société c’est bien la personnalité de la femme qui doit être considéré, son physique fait partie de son intimité auquel ne peut pas avoir accès le premier venu. Cela est réservé à celui qui s’est engagé pour la vie avec elle : son époux.

Ainsi, la femme et sa féminité sont véritablement respectées.

La femme en tant qu’épouse

Nous avons vu que l’homme et la femme sont les deux composants de l’humanité avec le même objectif mais des caractéristiques différentes, ce qui implique une répartition des rôles dans le couple et dans l’organisation de la famille différents et complémentaires.

Ainsi l’homme, qui est plus résistant physiquement est davantage prédisposé à travailler pour obtenir la subsistance de la famille, la femme qui est plus affectueuse et patiente saura mieux s’occuper du foyer. 

Allah nous dit que tous deux ont leurs droits et leurs devoirs :

وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِي عَلَيۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ 

Elles ont des droits équivalent à leurs devoirs conformément à la bienséance.

Ibn ‘Abbâs l’un des compagnons les plus connaisseurs de l’explication du coran dit : “J’aime m’embellir pour (ma) femme comme j’aime qu’elle s’embellisse pour moi, car Dieu – exalté soit-il – dit : “Et elles ont des droits, équivalents à leurs devoirs conformément à la bienséance.”

Cependant, comme toute organisation humaine, la famille a besoin d’un chef, d’un responsable. Allah a donné ce rôle à l’homme.

ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡۚ

Les hommes ont autorité sur les femmes, en raison des faveurs qu’Allah accorde à ceux-là sur celles-ci et en raison des dépenses qu’ils font de leur bien.

(Photo: Pexels/Danu Hidayat)

Mais comment l’autorité doit-elle s’exercer en islam ? 

Les deux valeurs fondamentales dans l’exercice du pouvoir sont la justice et la concertation.

L’époux devra donc exercer son autorité en toute justice avec comme objectif de maintenir sa famille sur ce qui plait à Allah, et non de faire ce qui lui plait.

Pour cela il doit concerter son épouse, car c’est un principe fondamental et c’est ainsi que faisait le prophète paix et bénédictions sur lui. 

وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ٣٨

Ceux qui répondent à l’appel de leur Seigneur, accomplissent la prière, se consultent entre eux à propos de leurs affaires et dépensent de ce qui Nous leur attribuons.

[Asy-Shura 42:38]

Cette consultation dans les affaires est valable aussi au sein du couple.

En retour le mari à l’obligation de fournir à la femme ce dont elle a besoin en termes de logement, vêtement, nourriture, soins. 

C’est ainsi qu’Allah a organisé la vie humaine et Il sait mieux que nous ce qu’il convient de faire. Les femmes ne doivent pas jalouser l’homme pour cela :

وَلَا تَتَمَنَّوۡاْ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٞ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُواْۖ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٞ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡ‍َٔلُواْ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ٣٢

Ne convoitez pas ce qu’Allah a attribué aux uns d’entre vous plus qu’aux autres.

[An-Nisa 4:32]

En conclusion

Le modèle de la femme décrit dans le coran et personnifié par les sahabiyates a deux qualités: la force et la vertu.

Ces femmes étaient fortes dans leur attachement au message, dans l’obtention de leurs droits, ces droits que l’islam leur a donnés. Mais en même temps elles étaient très vertueuses dans leur comportement et leurs responsabilités familiales.

Elles devancèrent les hommes dans beaucoup de domaines, la première personne a suivre le prophète fut une femme, son épouse notre mère Khadîja bint Khoueylid ; la première personne tombée martyr fut une femme Soumeyya bint Khayat ; parmi ceux qui jouèrent un rôle prépondérant dans l’émigration du prophète à Médine : Asma bint Abi Bakr ; juste avant de mourir, le calife ‘Umar ibn al Khattab dû choisir quelqu’un à qui confier la seule copie complète du coran existante à l’époque, il opta pour une femme, sa fille Hafsa bint ‘Umar ibn al khattab.

Dans le même temps elles étaient des modèles de vertu, de morale. Elles faisaient régner la joie et la sérénité dans leur foyer, elles ne remettaient pas en question l’autorité de leur mari, tant que le mari ne transgressait pas les ordres d’Allah.

Voilà le modèle de la femme musulmane : Forte et vertueuse !

Vincent Souleymane

Vincent Souleymane, imam français et référent en chari’a chez Muslim Pro, a consacré son temps à étudier et à enrichir autrui de la connaissance des sciences islamiques depuis sa conversion à cette religion en 1999. Lors de ses études à l’institut Oussoul Eddine à Saint-Denis, il a pris conscience de l’importance de la dévotion pour Allah et a décidé de poursuivre ses études réligieuses au daroul ouloum achrafiya de l’île de la réunion et à l’IESH de Château Chinon. Depuis, Vincent Souleymane se dévoue au Tout Miséricordieux en enseignant l’Islam à l’institut Oussoul Eddine, ainsi qu’en étant imam à la Mosquée de Fontenay sous Bois.

Etika Makan dan Minum dalam Islam

Bismillah segala puji bagi Allah, Tuhan sekalian alam yang memberi rezeki buat hamba-hambaNya yang taat dan ingkar. Di antara rezeki yang Allah berikan kepada hambaNya ialah makanan dan minuman. Sebagai seorang hamba kita wajib bersyukur atas nikmat yang dikurniakan. 

Selain bersyukur, terdapat beberapa adab yang telah diajarkan oleh Rasulullah ﷺ untuk kita teladani dan ikuti supaya ketika makan. Kita bukan hanya sekadar mengisi perut bahkan mendapat pahala. Di sini kita sertakan beberapa adab ketika makan.

Membaca Doa

Di dalam urusan seharian kita terdapat pelbagai doa yang diajarkan oleh Rasulullah ﷺ termasuklah ketika makan. Doanya sangat ringkas namun ia memberi makna yang besar buat orang yang makan. Ia seharusnya diajarkan kepada anak sejak kecil lagi agar mereka membesar dengan mengingati Allah dalam setiap perkara. 

Nabi mengajarkan kepada Umar Bin Abi Salamah yang masih kecil ketika itu sebelum makan: “Wahai budak, sebutlah nama Allah…”. Memadai kita menyebut بسم الله  kemudian makan. Jika seseorang makan tanpa membaca doa, syaitan akan ikut serta makan bersamanya. 

Ini sepertimana yang dijelaskan oleh Baginda ﷺ: “Apabila seseorang masuk ke dalam rumahnya lalu dia menyebut nama Allah ketika masuk dan ketika makan, syaitan akan berkata: aku tidak dapat bermalam dan makan malam di rumahmu…” 

[HR Muslim]

Jika terlupa membaca doa kemudian teringat ketika makan, maka hendaklah dia membaca بسم الله أوّله وآخره : “Dengan nama Allah di awal dan akhirnya.”

Menggunakan Tangan Kanan

Makanlah dengan menggunakan tangan kanan. (Foto: Pexels/Michael Burrows)

Kanan selalu menjadi simbol kebaikan, kiri pula simbol keburukan. Jika disebut golongan kiri kita akan tergambar seseorang yang bersalah. Begitulah juga ketika makan, diajarkan oleh Rasulullah ﷺ makan dengan menggunakan tangan kanan dan bukannya tangan kiri. 

Dalam hadis Umar Bin Abi Salamah diajarkan Baginda: “Wahai budak sebutlah nama Allah, makanlah dengan tangan kananmu, dan makanlah makanan yang hampir denganmu.” 

[Muttafaqun ‘alaih] 

Adapun makan dan minum menggunakan tangan kiri pula ialah tabiat syaitan. Rasulullahﷺ  mengingatkan: “Apabila seseorang kamu makan, makanlah dengan tangan kanan. Jika dia minum, minumlah dengan tangan kanan. Sesungguhnya syaitan makan dengan tangan kiri, dan minum dengan tangan kiri.” 

[HR Muslim]

 Mengambil Makanan Yang Dekat

Apabila makan secara beramai dalam suatu bekas talam, ambillah makanan yang paling hampir dengan kita. Demikian juga ketika lauk dihidang ketika makan dalam piring berasingan di sebuah meja, ambillah makanan terdekat. Jika kita mahukan lauk yang jauh mintalah kepada orang yang hampir dengan makanan tersebut. Ini sesuai dengan hadis di atas “Dan ambillah makanan yang hampir denganmu.” 

Imam Malik pernah ditanya berkenaan sekumpulan orang yang makan bersama-sama. Sebahagian mereka mengambil makanan yang ada di hadapan orang lain, dan sebahagian pula mengagih-agih makanan depannya. Kata beliau: “Tidak ada kebaikan pada perkara tersebut. Dan ini bukanlah akhlak yang dikenali pada masyarakat kami.”

Tidak Membazir

Allah melarang seseorang membazir samada pada makanan dan minuman. (Foto: Unsplash/Mostafa Rzq)

Membazir adalah salah satu perbuatan yang tercela. Allah melarang seseorang membazir samada pada makanan dan minuman mahupun perkara lain. Firman Allah: “Wahai anak Adam ambillah perhiasanmu setiap kali ke masjid. Makan dan minumlah dan jangan kamu berlebih-lebihan. Sesungguhnya Dia tidak sukakan orang yang berlebih-lebihan.” 

[Al-A’raf:31] 

Rasulullah ﷺ bahkan mengajar supaya kita mengutip makanan yang terjatuh daripada bekas makanan, dan menjilat jari selepas makan. Ia adalah petanda tidak membazir selain daripada mencari keberkatan pada makanan. 

Kata imam Nawawi ketika menyentuh hadis menjilat jari: “Sesungguhnya makanan yang di hadapan seseorang ada berkah. Tidak diketahui keberkatan itu samada pada makanan yang dimakan, atau yang tertinggal pada jari, atau yang tertinggal di piring, atau pada yang terjatuh. Seharusnya dia menjaga semua ini agar memperoleh keberkatan.” 

Membaca Doa Selepas Makan

Islam mengajarkan kita bersyukur pada nikmat yang dikurniakan. Oleh yang demikian, disunatkan membaca doa sebelum makan, begitu juga selepas makan. Kita mensyukuri nikmat yang diberi sebelum makan dan selepasnya. Rasulullah ﷺ mengajarkan kita membaca doa selepas makan iaitu: 

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ

Bukan hanya sekadar mensyukuri nikmat, bahkan orang yang membaca doa tersebut diampunkan dosanya. Maka di sini dia mendapat dua kebaikan, dapat mengisi perut dan diampunkan dosa. 

Abdul Rahman Rahuni

Ustaz Abdul Rahman Rahuni. Penulis merupakan graduan Universiti Islam Madinah menuntut dalam bidang Syariah Islamiah. Kini beliau merupakan tenaga pengajar di Sekolah Menengah Ugama Islamiah, Tawau Sabah.

New Beginnings: For the Mind, Body and Soul

A few weeks ago, as Muharram and the Islamic new year started, I took time for myself and decided it was the perfect opportunity to reset. This past year has been intense.

Going through the cancer battle, the passing away of my dad (Inna Lillah Wa Inna Ilayhi Raji’un) and while it truly felt like part of me was left with him, I didn’t want to spend the following months being depressed, or even worse, resenting Allah (SWT) for this hardship.

Instead, I started thinking of how I could take care of myself, how I could honour his memory, and how I could, slowly but gently, heal. That’s when I realised it all came down to three things: your body, your mind and your soul. 

1. Cherish your body 

We too often neglect the impact of our emotions on our bodies. We also tend to forget what a beautiful gift from our Creator they are. Just take a moment to reflect upon this: He, The

One who’s never wrong, who is perfection, created us. Therefore, your body is what we call an Amanah: it is a treasure He entrusted you with and asked you to take care of by preserving your health, remaining pure and being grateful for it. 

Your body is also the physical home to your mind and soul, and just like you cannot be happy in a home that is messy, dirty and broken, you cannot feel good in a body you don’t cherish. Believe me, I know this isn’t easy: as someone who’s always struggled with body image in a world ruled by specific beauty standards, I’ve often had to push myself to not fall into the trap of disparaging my body as much as I used to.

Nonetheless, I’ve come to embrace the fact that as long as I’m beautiful to my Creator, then I should be content and should do everything I can to keep pleasing Him, whether it be by dressing more modestly, doing regular checkups at the doctor’s, exercising, having a good sleep routine and feeding myself with nutritious and healthy food. This, I’m sure, is the first step into being at peace with your body and loving it. 

Take care of your body by preserving your health, remaining pure and being grateful for it. [Photo: Pexels/Rodnae Productions]

2. Nurture your mind 

Let’s talk about your mind for a second: aren’t you blown away by everything it can do? From allowing you to reach new goals to facing new situations, the way you think and reflect upon the things that make up this world is truly something to appreciate.

However, just like it is easy to neglect your body, it is easy to underestimate the impact of your mental health on your daily life and vice versa. This vicious circle can have dramatic consequences, especially when it comes to your Iman. 

Here’s an example: let’s say you’re facing a really difficult situation, like heartbreak or failing an important exam. Chances are you dedicated a lot of or maybe even too much time and effort working on these, you thought about the different outcomes and the best way to succeed. Yet, things didn’t turn out how you’d have liked.

Two scenarios are possible here: you either take this as a lesson and trust Allah SWT with His plan, or you start feeling like a failure and counting all the things you’re not happy about in your life, to the point you start being depressed and distancing yourself from The Creator. Not only does the second option hurt your soul, but it can even have physical consequences such as extreme fatigue or hormonal imbalances. 

You get it: you need to preserve your headspace if you want to keep functioning properly! One of the best ways to do so is to keep learning: always seek knowledge, not only about Islam but about everything that can be valuable for your growth and meditate over your learnings.

One way you can do so, among reading books and listening to podcasts, is by scrolling through the Inspiration tab on Muslim Pro App and visiting their blog to broaden your horizons, get inspired and write down what you take from these stories! 

3. Protect your soul 

We all know that the source of well-being finds its place in our hearts and do you know what our beloved Prophet ﷺ said about this?

إنَّ الَّذِي لَيْسَ في جَوْفِهِ شَيْءٌ مِنَ القُرْآنِ كَالبَيْتِ الخَرِبِ

The Messenger of Allah ﷺ said, “He who does not memorise any part from the Qur’an he is like the ruined house.”

Whenever one thinks of their soul, they feel it in their heart, right? Well, to protect our souls, we need to grow our Imaan, strengthen our bond with The Almighty, and find comfort in our beautiful religion.

You know, one of the things that have always made me love Islam is how it teaches us softness and discipline at the same time: as Muslims, we have a duty to be kind, to spread good, to be caring to one another and to help those in need. But we must also set limits, make sacrifices, be aware of our free will and use it wisely for the sake of pleasing Him. This to me highlights what our souls need: balance. 

To protect our souls, we need to grow our Imaan and strengthen our bond with The Almighty [Photo: Pexels/Thirdman]

Balance is a word that brings me a lot of comfort. I love the idea of stability in a world that is always moving too fast and this is exactly what our deen is about: having strong foundations in order for you to build yourself a safe haven in this world. And one way to do that is to always keep ourselves busy with His remembrance and dua’s. You’ll find different dua’s for different circumstances on Qalbox. Do check them out here

Finding balance is not easy as Shaytan has made it his mission to drive us away from anything that feels balanced and right. Still, the more time you spend embracing the Holy Quran, the more you search for answers, cultivate your knowledge of Islam, surround yourself with righteous people and set yourself long-term faith goals with the desire of becoming a better Muslim every day, the more peaceful your heart and soul will be. 

Ultimately, what is key to remember here is that the three pillars mentioned make you, you, are deeply connected to each other and rooted in your belief system. We’re lucky enough to have been chosen by Allah SWT to be Muslim This means that: 1.) we were given all the rules to take care of our mind, body and soul the best way possible and 2.) we’re smart enough to not only see His signs but also to introspect and act upon the things that nurture our mind, body and soul.

Let’s make this new Islamic year an opportunity for us to calm our hearts, enrich our minds and love our bodies with the intention of always pleasing The One who matters the most. Alhamdulillah for new beginnings!

About the author

Assia Boukrouh is a 27 year old content creator based in Paris, France. You might know her as @themizaan on Instagram, a page she considers to be a safe space for Muslim women to explore their faith, embrace the Islamic lifestyle and to learn to be more mindful and sustainable everyday.

4 Perkara Yang Anda Perlu Tahu Mengenai Hijrah Pada Zaman Nabi

Bulan Muharram baru sahaja berlalu. Tetapi bulan Muharram dan peristiwa hijrah Nabi Muhammad ﷺ akan sentiasa menjadi topik yang menarik untuk dibincangkan. Oleh yang demikian suka untuk kita membentangkan beberapa perkara tentang bulan Muharram  dan hijrah ini.

Bila Hijrah Berlaku?

Rasulullah ﷺ mula keluar meninggalkan rumahnya pada hujung Safar menuju ke rumah Abu Bakar as-Siddiq sebelum meninggalkan Mekah dan bersama-sama berlindung di gua Thur. Selepas 3 hari, Baginda ﷺ dan Abu Bakar keluar menuju ke Madinah pada awal Rabi’ul Awwal dengan mengupah Abdullah Bin ‘Uraiqith sebagai penunjuk jalan melalui jalan yang berbeza daripada jalan yang biasa digunakan menuju Madinah. 

Pada 8 Rabi’ul Awwal Baginda ﷺ sampai ke Quba’ dan bermalam selama empat hari sebelum memasuki kota Madinah al-Munawwarah. Dalam perjalanan tersebut Rasulullah ﷺ bersama rombongan berhenti mengerjakan solat jumaat di kawasan Bani Salim Bin ‘Auf.

Rombongan berhijrah [Foto: Pexels/Abdelaziz Baba]

Berapa Kali Berlakunya Hijrah?

Hijrah di zaman Rasulullah ﷺ telah berlaku sebanyak tiga kali. Dua kali masyarakat muslim berhijrah ke Habsyah sebelum hijrah beramai-ramai ke kota Madinah. Kota Habsyah dipilih sebagai tempat hijrah adalah kerana raja mereka seorang yang adil dan tidak menindas rakyatnya. Bahkan orang muslim yang berhijrah ke bumi Habsyah juga mendapat tempat yang baik. 

Pertama kali hijrah ke Habsyah hanya beberapa orang sahabat yang terlibat. Kemudian berlaku hijrah yang kedua ke Habsyah apabila tekanan daripada kuffar Quraisy semakin hebat. Ketika ini lebih seratus orang sahabat Rasulullah ﷺ terlibat. Hijrah yang ketiga pula berlaku iaitu hijrah ke kota Madinah dan menjadikan kota Madinah sebagai negara Islam. 

Kalendar Hijrah dan Hijrah Nabi Muhammad 

Bila disebut 1 Muharram, kita akan teringat kepada peristiwa hijrah. Mungkin sebahagian kita menyangka hijrah Rasulullah ﷺ adalah pada 1 Muharram. Namun sebenarnya, 1 Muharram bukanlah tarikh hijrah Rasulullah ﷺ kerana Baginda berhijrah menuju Madinah pada bulan Rabi’ul Awwal. 

Penetapan kalendar hijri berlaku pada zaman pemerintahan Umar Bin al-Khattab. Terdapat beberapa kisah yang mengaitkan sebab wujudnya kalendar tersebut. Antara sebabnya ialah, ketika beliau menjadi khalifah, sepucuk surat daripada Abu Musa al-Asy’ari sampai kepada Umar yang mengatakan bahawa surat-surat daripadanya tiada tarikh yang menyebabkan beliau sukar untuk melaksanakan arahan. Lalu Umar pun mengumpul sahabat-sahabatnya untuk membincangkan perkara ini. 

Kisah lain pula mengatakan Umar al-Khattab pernah menerima sebuah dokumen yang masa perlu ditunaikan bertarikh Sya’ban. Namun tidak diketahui samada bermaksud Sya’ban tahun lepas, atau sekarang, atau akan datang. Lalu diputuskan perbincangan penetapan kalendar. 

Kisah seterusnya, seorang lelaki datang daripada Yaman dan memberitahu beliau bahawa di sana masyarakat menulis tarikh, pada tahun sekian dan bulan sekian. Lalu beliau mengatakan: “Ini sesuatu yang baik.” Lalu dibuatlah kalendar. 

Namun, ketika berbincang tentang penetapan tersebut mereka berbeza pendapat, bila pengiraan kalendar hijrah bermula. Ada yang berpendapat tahun kelahiran Baginda ﷺ, atau tahun diutuskan, atau tahun Baginda ﷺ berhijrah, atau tahun kewafatan. 

Kemudian Umar memilih untuk memulakan kiraan pada tahun Baginda ﷺ berhijrah kerana hijrah adalah pemisah antara hak dan batil. Setelah itu, mereka berbeza pendapat pula pengiraan tahun tersebut dimulakan dengan bulan apa? Kemudian Umar memilih bulan Muharram kerana ia adalah bulan haram (mulia) dan ia bulan berada selepas jemaah haji pulang daripada Mekah. 

Hadis Penafian Hijrah

[Foto: Pexels/Michael Burrows]

Terdapat hadis yang mana Rasulullah ﷺ bersabda: Tidak ada hijrah selepas fath (pembukaan kota Mekah). Tetapi yang adalah ialah jihad dan niat. Apabila kamu diminta untuk bertolak (berjihad) maka pergilah.” 

Di dalam hadis ini seolah-oleh menolak adanya keperluan untuk berhijrah selepas berlakunya pembukaan kota Mekah daripada umat ini sehingga sekarang. Namun, maksud hadis tersebut ialah orang muslim yang berada di kota Mekah pada ketika itu tidak lagi perlu untuk berhijrah ke Madinah dan meninggalkan kota Mekah kerana Mekah telahpun menjadi kota Islam selepas al-fath. Umat Islam telah menjadi ramai dan mereka tidak lagi disiksa dan ditindas jika berada di sana. 

Namun, pada ketika ini jika ada keperluan seseorang untuk berhijrah, maka perbuatan tersebut masih terus diakui Islam. 

———————————————————————————————————

Abdul Rahman Rahuni

Ustaz Abdul Rahman Rahuni. Penulis merupakan graduan Universiti Islam Madinah menuntut dalam bidang Syariah Islamiah. Kini beliau merupakan tenaga pengajar di Sekolah Menengah Ugama Islamiah, Tawau Sabah.

Embarquer pour une hijrah spirituelle

Le mot hijra الهجرة signifie « émigration », il est dérivé du verbe هجر qui signifie « délaisser »

La hijra a donc une dimension extérieure, dans le fait de se déplacer d’un endroit à un autre mais aussi une dimension intérieure dans le sens de délaisser ou de se désavouer d’une chose.

La hijra spirituelle

La hijra intérieure est une émigration spirituelle, elle consiste tout d’abord à se défaire des mauvaises croyances et des mauvaises actions que l’on a l’habitude de commettre.

Une personne musulmane peut avoir des croyances interdites et contraires à la croyance de l’islam, telle que la superstition, ou des croyances au sujet des morts. Elle peut aussi avoir des mauvaises habitudes, des pratiques néfastes pour elle-même qu’Allah n’aime pas. En délaissant ces croyances et ces actes, cette personne fait une émigration spirituelle, elle s’éloigne de l’interdit et dirige son cœur et son attention vers ce qu’Allah aime et agrée.

L’imam Al Bukhârî rapporte dans son sahih que le messager d’Allah a a dit: 

« L’émigré est celui qui a délaissé ce qu’Allah a interdit », et dans une version rapportée par Ibn Majah « l’émigré est celui qui a délaissé les fautes morales et les péchés. »

Les croyants doivent également prêter attention aux endroits qu’ils fréquentent et aux ambiances dans lesquelles ils se trouvent. Car celles-ci ont un effet sur le cœur, à force d’être en présence de comportements blâmables, le cœur s’habitue et le péché finit par se banaliser dans l’esprit du croyant. 

Il se peut que des actes qui le choquaient autrefois, ne le choquent plus, même s’il persiste à ne pas y adhérer, cela vient du fait que l’esprit sait que cela est blâmable mais le cœur s’est habitué.

Il y a d’ailleurs une grande différence entre une personne qui commet un péché en privé, loin des regards et une autre qui commet le même péché à la vue de tous. Le premier à commis un acte interdit qui ne le concerne que lui et son Créateur, alors que le deuxième à propager son péché et à contribuer à sa normalisation.

Allah nous dit dans le verset 140 de la sourate 4, les femmes:

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ ءَايَـٰتِ ٱللهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا۟ مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦٓ ۚ إِنَّكُمْ إِذًۭا مِّثْلُهُمْ ۗ إِنَّ ٱللهَ جَامِعُ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ وَٱلْكَـٰفِرِينَ فِى جَهَنَّمَ جَمِيعًا ١٤٠

“Et Il a déjà fait descendre sur vous dans le Livre (l’ordre disant) que lorsque vous entendez les versets de Dieu être reniés et raillés, alors ne vous asseyez pas avec ces gens jusqu’à ce qu’ils entreprennent une autre conversation. Sinon vous serez comme eux.”

[An-Nisa’ 4:140]

Et dans le verset 68 de la sourate 6, les bestiaux :

وَإِذَا رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦ ۚ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ ٱلذِّكْرَىٰ مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ٦٨

Et quand tu vois ceux qui pataugent dans des discussions à propos de Nos versets [= s’en moquent], éloigne-toi d’eux jusqu’à ce qu’ils entament une autre discussion. Et si le Diable te fait oublier [de t’éloigner d’eux et que par oubli tu assistes à leur propos], alors dès que tu te rappelles, ne reste pas avec ces injustes.”

[Al-An’am 6:68]

Allah nous dit de ne pas rester en présence de gens qui se moquent des versets d’Allah. C’est un acte d’une extrême gravité, un croyant ne saurait s’habituer à écouter ce genre de parole.

Le prophète a dit également dans un hadith rapporté par Tirmidhi et d’autres : 

« Celui qui croit en Allah et au jour dernier, qu’il ne s’assoie pas à une table sur laquelle on est en train de boire de l’alcool. »

A nouveau, une personne croyante doit délaisser une table autour de laquelle un tel péché est commis. Telle est la règle de base, même si certains cas particuliers peuvent être pris en compte.

Nous voyons donc que la hijra a également un sens spirituel, plus profond que le simple changement de lieu de résidence. Il s’agit de la hijra du cœur qui se désavoue du blâmable.

Qu’Allah nous aide à délaisser ce qu’Il n’aime pas pour nous tourner complètement vers Lui, sur la voie de son envoyé. 


Vincent Souleymane

Vincent Souleymane, imam français et référent en chari’a chez Muslim Pro, a consacré son temps à étudier et à enrichir autrui de la connaissance des sciences islamiques depuis sa conversion à cette religion en 1999. Lors de ses études à l’institut Oussoul Eddine à Saint-Denis, il a pris conscience de l’importance de la dévotion pour Allah et a décidé de poursuivre ses études réligieuses au daroul ouloum achrafiya de l’île de la réunion et à l’IESH de Château Chinon. Depuis, Vincent Souleymane se dévoue au Tout Miséricordieux en enseignant l’Islam à l’institut Oussoul Eddine, ainsi qu’en étant imam à la Mosquée de Fontenay sous Bois.

Sejarah Hari Asyura

Kata ‘Asyura’ sudah tidak asing lagi di telinga kita sebagai umat Islam. Asyura merupakan hari bersejarah yang istimewa. Ini terutama karena Asyura berada di bulan Muharam yang termasuk dalam empat bulan mulia yang kerap disebut sebagai bulan Allah SWT. 

Muharam juga sebagai tanda permulaan bulan Hijriyah dimulai. Di bulan yang merupakan awal tahun Islam ini, kita melakukan refleksi diri serta memanjatkan rasa syukur karena telah diberi nikmat yang tidak terhitung. Terutama nikmat umur sebagai modal untuk meningkatkan ketakwaan. 

Tidak heran jika di berbagai penjuru dunia –salah satunya di negara saya, Indonesia– umat Islam memanjatkan doa akhir tahun pada sebelum magrib dan doa awal tahun setelah salat magrib. Ini adalah perwujudan refleksi permohonan ampun dan harapan kepada Sang Kuasa. Namun di berbagai penjuru dunia lainnya, mungkin memiliki tradisi yang berbeda.

Muharam sendiri merupakan salah satu dari empat bulan terhormat yang disebutkan dalam Al-Qur’an. Pada bulan terhormat ini, termasuk Muharam, masyarakat Arab dilarang berbuat zalim dan menumpahkan darah.

Empat bulan terhormat itu (Zulkaidah, Zulhijah, Muharram, dan Rajab) disebutkan dalam surah At-Taubah berikut ini:

Sesungguhnya bilangan bulan pada sisi Allah adalah dua belas bulan, dalam ketetapan Allah di waktu Dia menciptakan langit dan bumi, di antaranya empat bulan haram. Itulah (ketetapan) agama yang lurus, maka janganlah kamu menganiaya diri kamu dalam bulan yang empat itu, dan perangilah kaum musyrikin itu semuanya sebagaimana merekapun memerangi kamu semuanya, dan ketahuilah bahwasanya Allah beserta orang-orang yang bertakwa. 

[At-Taubah 9:36]

Ada berbagai amalan yang bisa kita lakukan di bulan Muharam. Salah satu amalan yang dianjurkan adalah:

Berpuasa

Dalil keutamaan puasa di bulan Muharam:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُ 

“Dari Abu Hurairah RA, ia berkata, Rasulullah bersabda, ‘Puasa paling utama setelah puasa Ramadan adalah puasa pada bulan Allah, bulan Muharam.’” 

[Diriwayatkan oleh HR. Muslim]

Apa Itu Asyura?

Ada dua pendapat dalam penamaan Asyura. Pendapat yang pertama adalah Asyura diambil dari kata Asyirah (ke-sepuluh) untuk pleonastis (yang dilebih-lebihkan) dan diagungkan. Sedangkan pendapat yang kedua adalah pendapat yang paling banyak, yaitu: kata Asyura adalah hari ke-sepuluh dari bulan Muharam.   

Sejarah dan Perintah Puasa Asyura

[Foto oleh: Pexels/ Khats Cassim]

Dalam sebuah hadis disebutkan tentang sejarah puasa Asyura.

عن عبد الله ابن عبّاس رضي الله عنهما قال لَمّاَ قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ المَدِينَةَ فَرَأَى اليَهُودَ تَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ، فَقَالَ: «مَا هَذَا؟»، قَالُوا: هَذَا يَوْمٌ صَالِحٌ هَذَا يَوْمٌ نَجَّى اللَّهُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ، فَصَامَهُ مُوسَى، قَالَ: «فَأَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْكُمْ»، فَصَامَهُ، وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ

Dari sahabat Abdullah bin Abbas RA, beliau berkata: “Tatkala Nabi Muhammad ﷺ datang ke kota Madinah, beliau mendapati kaum Yahudi sedang berpuasa di hari Asyura, lantas beliau bersabda kepada mereka, ‘Hari apa yang kalian sedang berpuasa ini?’  Mereka menjawab, ‘Hari ini adalah hari yang agung. Allah menyelamatkan Musa dan kaumnya pada hari ini dan menenggelamkan Fir’aun beserta pasukannya. Maka Musa berpuasa pada hari ini sebagai rasa syukur dan kami turut berpuasa.’ Maka Rasulullah ﷺ bersabda, ‘Maka kami dengan Musa lebih berhak dan lebih utama daripada kalian.’ Maka Rasulullah ﷺ berpuasa dan memerintahkan berpuasa.” 

[Diriwayatkan oleh HR. Bukhari dan Muslim]

Tidak hanya Asyura (hari ke-sepuluh), tapi Rasulullah ﷺ pun menganjurkan umatnya untuk puasa Tasu’a yaitu hari ke-sembilan. Akan tetapi saat itu Rasulullah ﷺ telah dipanggil oleh Sang Pencipta sebelum keinginan itu terlaksana. Maka di dalam ilmu hadis ini disebut dengan sunnah hamiyah (keinginan Rasulullah ﷺ yang belum sempat terlaksana).

عن عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا يَقُولُ لَمَّا صَامَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهُ يَوْمٌ تُعَظِّمُهُ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا كَانَ الْعَامُ الْمُقْبِلُ إِنْ شَاءَ اللهُ صُمْنَا الْيَوْمَ التَّاسِعَ قَالَ فَلَمْ يَأْتِ الْعَامُ الْمُقْبِلُ حَتَّى تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

“Dari Ibnu Abbas RA, Rasulullah ﷺ berpuasa Asyura (10 Muharam). Para sahabat memberi tahu, ‘Ya Rasul, itu adalah hari yang diagungkan Yahudi dan Nasrani.’ Rasulullah ﷺ menjawab, ‘Kalau ada kesempatan pada tahun depan, insyaAllah kita akan berpuasa Tasu’a (9 Muharam).’ Ibnu Abbas berkata, ‘Belum datang tahun depan, tetapi Rasulullah sudah terlebih dulu wafat.’” [Diriwayatkan oleh HR. Muslim dan Abu Daud]

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ بَقِيتُ إِلَى قَابِلٍ لَأَصُومَنَّ التَّاسِعَ  

“Dari Abdullah bin Abbas RA, ia berkata, Rasulullah bersabda, ‘Kalau aku masih ada sampai tahun depan, niscaya aku akan berpuasa pada 9 (Muharam).’” 

[Diriwayatkan oleh HR. Muslim]

Diriwayatkan pula oleh Imam Ahmad dari sahabat Ibnu Abbas RA (disandarkan kepada Nabi Muhammad ﷺ) berkata, “Puasalah pada hari Asyura dan bedakanlah diri kalian dengan kaum Yahudi. Puasalah sehari sebelumnya atau setelahnya.”  

Imam Syafi’i dalam kitabnya al-Um dan al-Imla’ menegaskan bahwa disunahkan berpuasa tiga hari; puasa Asyura, Tasu’a, dan puasa hari ke-sebelas.   

Ibnul Qayim mengatakan, berdasarkan riwayat-riwayat yang ada dapat disimpulkan bahwa ada tiga tingkatan puasa Asyura, yang paling sempurna adalah puasa tiga hari (9, 10, 11 Muharram). Urutan keduanya adalah puasa pada tanggal 9 dan 10 Muharam, sedangkan yang terakhir adalah puasa tanggal 10 saja.

Asal Hukum Puasa Asyura

Para ulama berpendapat bahwa puasa Asyura itu semula hukumnya wajib sebelum diwajibkannya puasa Ramadan pada tahun kedua Hijriah. Namun setelah diwajibkan puasa Ramadan, puasa ini menjadi puasa sunah ‘muakkad’ (sangat dianjurkan). Ini adalah salah satu pendapat dari kebanyakan ulama.   

Namun, pendapat yang lain mengatakan bahwa puasa ini memang sejak dulu hukumnya sunah ’muakkad’ (tidak wajib) hingga sampai tiba saat diwajibkannya puasa Ramadan. Maka hukumnya kembali menjadi sunah biasa. Namun pendapat ini lemah, seperti yang ditegaskan Imam Ibnu Hajar Al-Asqalani.   

Di sisi lain, keutamaan puasa Asyura juga termasuk puasa yang sangat dianjurkan oleh agama Islam. 

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللهِ الْمُحَرَّمُ 

Rasulullah ﷺ bersabda, “Puasa yang paling utama setelah puasa Ramadan adalah puasa di bulannya Allah, Muharam.” 

[Diriwayatkan oleh HR. Muslim] 

سئل رسول الله صلّى الله عليه وسلّم عن صيام عاشوراء فقال يكفّر السّنة الماضية

Nabi Muhammad ﷺ ditanya tentang puasa Asyura, maka beliau menjawab, “(Puasa tersebut) dapat menghapuskan dosa setahun yang lalu.” [Diriyawatkan oleh HR. Muslim]   

Seperti yang telah diketahui, yang dimaksud dengan penghapusan dosa di sini adalah dosa-dosa kecil, bukan dosa-dosa besar. 

Zikir di Hari Asyura

Zikir [Foto oleh: Pexels/RODNAE Productions]

Ada beberapa zikir yang bisa dibaca di hari Asyura seperti yang dijelaskan Al-Allamah ad-Dairobi dan Sayyid Muhammad Al-Amir mengambil keterangan dari Al-‘Allamah Al-Ajhuri.

حسبنا الله ونعم الوكيل، نعم المولى ونعم النّصير

Selain zikir di atas kita juga dianjurkan memperbanyak membaca tasbih, tahmid, dan tahlil.

سبحان الله والحمد لله ولااله إلاّ الله والله أكبر 

Semoga kita semua diberikan taufik oleh Allah SWT untuk bisa melaksanakan ibadah di bulan Muharam yang mulia ini, khususnya pada hari Asyura. Aamiin.


Eka Budhi Setiani

Ustadzah Eka Budhi Setiani, Lc adalah salah satu penasihat syariah di Muslim Pro. Seorang hamba Allah yang mendalami ilmu Ushuluddin di Universitas Al-Azhar – Kairo, Mesir. Saat ini beliau mengabdikan ilmunya dengan mengajar di sebuah sekolah Islam yang dikelola oleh Dinas Pendidikan di sebuah provinsi. Selain itu, bersama suaminya, kini beliau juga mengelola pesantren sendiri di sebuah kota kecil di Provinsi Banten bernama Ponpes Balonk Faidhul Barokaat.